تولید کنندگان لهستانی به دنبال مکانیسم بقا

شرق اروپا یکی از آسیب پذیرترین مناطق در برابر تبعات جنگ اوکراین است

این روزها در لهستان وقتی به سوپرمارکت می روی علاوه بر اینکه کارتت باید پر پول باشد یه ذربین هم احتیاج پیدا می کنی. آن اعداد ریزی که روی بسته بندی اجناس نوشته شده اند آن قدر ریزند که بهتر است مشتری نبیندشان. اما این هم حکمتی دارد.

آن بسته دستمال کاغذی جیبی که در زمستان خیلی به کار می آید حالا به جای ده تا، هشت تا دستمال دارد. کسی که قبلا بسته نیم کیلویی کفیر را می خرید حالا اگر دقت کند می فهمد وزنش ۴۲۰ گرم شده، وزن شکلات های شیری معروف ودل هم در هر بسته کم شده است.
نرخ تورم در لهستان ۱۷ درصد است؛ یعنی تقریباً دو برابرِ نرخ متوسط تورم در اتحادیه اروپا. خرده فرو شها و تولیدکنندگان مواد غذایی در لهستان حالا دارند به روش هایی سنتی برای پنهان کردن افزایش قیمت از چشم مشتریان متوسل می شوند. این پدیده همان انقباض ناشی از تورم است؛ کاهش کمیت یا کیفیت محصولی که به مشتریان فروخته می شود. قیمت تا حدی ثابت نگه داشته شده بنابراین مشتری خیلی نمی فهمد که چه پولی از جیبش رفته است.

این تکنیکی است که حتی در زمان امپراتوری روم هم به کار گرفته می شد. در آن زمان کیفیت سکه های نقره و طلا را با قاطی کردن مس و سایر فلزات پایین می آوردند تا هزینه های لازم برای اداره امپراتوری را تامین کنند. در قرون وسطی هم نانواها تکه های کوچک تری از نان را با قیمت سابق می فروختند تا جلوی شورش های احتمالی گرفته شود. علت بروز تورم شدید در لهستان درواقع جنگ اوکراین است که قیمت انرژی را بالا برد. به تبع آن، قیمت کالاهای مصرفی نیز بالا رفت و تولیدکنندگان به دنبال راه قانونی برای کم کردن ضرر خودشان افتادند. حالا یکی از عادی ترین امور در لهستان، تولید بطری ها و شیشه ها و بسته بندی های کوچک تر از قبل است.


رافال ماندری اقتصاددان لهستانی که در چهار سال اخیر یک پایگاه داده (دیتا) در بخشِ در « باب کاهش کمیت و کیفیت کالاهای مصرفی تدوین کرده است، این پدیده را می خواند که مردم چندان متوجهش نیستند. او می گوید نرخ تورمی که در » سایه ی تورم ۲۵ سال اخیر در لهستان بی سابقه بوده باعث شده تغییر در بسته بندی کالاها هم به طرز بی سابقه ای تغییر کند. این شرایط باعث شده تازه برخی مشتریان به فکر بیفتند که به وزن و حجم کالایی که می خرند توجه کنند. با این حال، تولیدکنندگان واقعاً امیدوارند این موضوع به عادت جدید مشتریان بدل نشود یا چندان راهش را به شبکه های اجتماعی و مباحث آن باز نکند. تولیدکنندگان کالاهای مصرفی می گویند هزینه تولیدشان بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش پیدا کرده و بنابراین چاره دیگری جز اعمال تورم انقباضی وجود نداشته است.

واول باجورک رئیس برند انگلیسیِ رکیت بنکیزر در شعبه لهستان این موضوع را تایید کرده و می گوید چاره ای جز تحمیل تدریجی این افزایش قیمت به مشتریان وجود ندارد. فروشگاه رکیت در لهستان حالا بسته قرص های ماشین ظرفشویی را از ۵۰ تایی به ۴۶ تایی تغییر داده است. از آنجا که در آینده هم احتمال افزایش نرخ تورم وجود دارد، تولیدکنندگان حدس می زنند که در آینده هم مجبور به در پیش گرفتن سیاست های مشابهی برای پنهان کردن افزایش قیمت کالاهایشان باشند.

روش دیگری که از سوی تولیدکنندگان به کار گرفته شده، استفاده از مواد اولیه ارزان تر و تغییر ترکیب مواد محصول اصلی است. این چیزی است که تشخیصش برای مشتریان دشوارتر است. ماندری می گوید کره ای که قبلاً هم می خرید حالا روغن پالم بیشتری دارد. در دهانشویه اش فلوراید کمتری استفاده شده و در شیرینی هایی که می خرد از شربت گلوکز بیشتری به جای شکر استفاده می شود. اما در هر مورد، تغییر خیلی هم واضح نبوده و او فقط بعد از مقایسه دقیق اطلاعات روی بسته بندی ها متوجهش شده است. او معمولاً در بیدرونکا یکی از بزر گترین فروشگاه های زنجیره ای لهستان خرید می کند؛ اما وضعیت در بقیه فروشگاه های بزرگ هم همین است. کاتارژینا گرابارنا مدیر توسعه برند در بیدرونکا می گوید این فروشگاه سعی کرده هزینه بسته بندی و تحویل کالا را به رو شهای جدیدی کاهش بدهد تا بخشی از افزایش هزینه ها جبران شود.

مثلاً سال گذشته این فروشگاه زنجیره ای موفق شد بر همین اساس به میزان ۶۰۰ تن پلاستیک کمتری مصرف کند. در حالی که جنگ اوکراین و تبعات اقتصادی آن همچنان لهستان را تحت تاثیر خود قرار داده است، به نظر می رسد مصرف کنندگان در این کشور همچنان با کاهش کمیت و کیفیت کالایی که می خرند مواجه باشند؛ چون درواقع راه دیگری پیش روی تولیدکنندگان نیست. هشدارها درباره خطرات کاهش کیفیت مواد غذایی در این خصوص هم فعلاً به جایی نرسیده است.
منبع: فایننشال تایمز